Laagwater legt de binnenvaart niet stil
Laagwater betekent niet dat de binnenvaart stilvalt. Toch ontstaat momenteel al snel dat beeld. In werkelijkheid kan op het overgrote deel van de Nederlandse vaarwegen gewoon worden gevaren. Alleen de hoeveelheid lading die een schip kan meenemen, kan tijdelijk afnemen.
“Het grootste misverstand over laagwater en de binnenvaart is dat het op alle waterwegen geldt. Dat is absoluut niet zo”, zegt onze logistiek expert modal shift Miranda Volker. “Ook bij laagwater wordt er nog steeds gevaren. Afhankelijk van de vaarweg nemen schepen alleen minder lading mee.”
Laagwater geldt niet overal
Nederland, en ook België, heeft een groot netwerk van kanalen en rivieren. Op veel daarvan wordt het waterpeil met sluizen en stuwen op niveau gehouden. Bijvoorbeeld grote doorgaande vaarwegen als het Julianakanaal, de Maas, het Amsterdam-Rijnkanaal, de Lek, de Nederrijn en het IJsselmeer. “Deze vaarwegen zijn daardoor veel minder gevoelig voor lage rivierafvoeren. Wél gevoeliger voor laagwater zijn de Waal, de IJssel en het Twentekanaal. Dit betekent dus dat niet heel Nederland met dezelfde beperkingen te maken heeft. Circa 80 procent van de bedrijven in Nederland heeft bij het binnenlands transport geen last van laagwater, omdat zij gebruik kunnen maken van voldoende gereguleerde vaarwegen.”
Minder lading, niet geen vervoer
Dat betekent niet dat laagwater geen gevolgen heeft. Op natuurlijke rivieren zoals de Waal neemt bij lage waterstanden de beschikbare diepgang af. Schepen kunnen daardoor minder diep liggen en dus minder lading meenemen. In extreme situaties kan de beladingsgraad flink teruglopen. “Er zijn dan meer schepen nodig om dezelfde hoeveelheid goederen te vervoeren en de kosten per ton of container nemen toe”, verduidelijkt Miranda. “Dit heeft ook tijdelijk invloed op de vervoerscapaciteit van de volledige binnenvaartvloot. Maar minder lading kunnen meenemen is iets anders dan niet kunnen varen. Ook richting Duitsland blijft de scheepvaart bij lage waterstanden doorgaan. Schepen passen hun belading aan en zoeken waar nodig naar oplossingen, bijvoorbeeld door lading over meerdere schepen te verdelen of schepen te koppelen.”
Kijk naar je eigen route
Voor bedrijven is het daarom belangrijk om niet alleen naar de actuele waterstanden te kijken, maar vooral naar de eigen logistieke route. Miranda: “Welke vaarweg wordt gebruikt? Hoeveel last heeft die route daadwerkelijk van laagwater? En zo ja, zijn er dan alternatieve routes of terminals beschikbaar? Voor sommige bedrijven kan een andere binnenhaven bijvoorbeeld een oplossing bieden, waarbij alleen het laatste deel van de route met de vrachtwagen wordt afgelegd. Zo blijft het grootste deel van het transport over water plaatsvinden.”
Beoordeel de binnenvaart over een heel jaar
Daarbij is het belangrijk om naar het hele jaar te kijken. Een periode met laagwater kan de binnenvaart tijdelijk duurder of complexer maken, maar dat betekent niet automatisch dat vervoer over water op jaarbasis geen aantrekkelijke optie is. “Het gaat om de totale logistieke keten en de kosten en betrouwbaarheid over het hele jaar”, zegt Miranda. “Binnenvaart kan, ondanks een periode met laagwater, op jaarbasis nog steeds een aantrekkelijke oplossing zijn.”
Voorbereiden in plaats van uitsluiten
Voor bedrijven ligt er daarom vooral een kans om zich vooraf voor te bereiden. Denk aan afspraken met operators, alternatieve terminals, het tijdelijk anders positioneren van voorraad of een alternatief achterlandtransport voor het laatste deel van de route.
De conclusie is daarmee duidelijk: laagwater kan de binnenvaart tijdelijk duurder en complexer maken, maar legt het Nederlandse vaarwegennet zeker niet stil. Kijk dus niet alleen naar de waterstand van vandaag, maar naar de eigen route én naar de prestaties van de verschillende modaliteiten over een heel jaar.
Vervoer over water: kosteneffectief én minder CO₂-uitstoot
Vervoer over het water is een aantrekkelijk alternatief voor wegtransport. Zo is het containervervoer van Rotterdam naar Limburg over het algemeen een stuk voordeliger per binnenvaartschip. Ook bulkvervoer is flink goedkoper. Daarnaast zijn er op de waterwegen geen files, waardoor de aankomsttijden betrouwbaar zijn. Bovendien is vervoer over water zeer interessant vanwege de oplopende chauffeurstekorten en hoge brandstofprijzen. Én het levert een fikse verlaging van de CO₂-uitstoot op: 25 tot 50%. Of je nu containers vervoert, pallets of bulk; het kan allemaal per binnenvaartschip.
Veel havens in Limburg
Al met één container loont het al om deze per schip te vervoeren. In Limburg kunnen containers via de binnenhavens van Born, Roermond, Venlo, Wanssum en Venray vervoerd worden. Ook de havens van Luik en Genk kunnen interessant zijn. Voor bulkgoederen (bijvoorbeeld zand, staal, grind en hout) en stukgoederen (zoals opslagtanks en machineonderdelen) zijn er in Limburg havens in Maastricht, Stein, Born, Wessem, Maasbracht, Roermond, Venlo, Wanssum, Weert, Nederweert, Gennep, Echt-Susteren en Zevenellen. De overslagbedrijven kunnen bovendien het transport van de binnenhaven naar jouw vestiging verzorgen, en omgekeerd.
Gratis advies op maat
Ben je benieuwd of vervoer over water een haalbare businesscase is voor jouw bedrijf? Onze ervaren logistiek makelaars adviseren je er graag over, gratis en op maat. Wij werken technische én bedrijfseconomische scenario’s voor je uit voor het vervoer per schip. Zo weten wij welke besparing het jouw bedrijf kan opleveren, welke haven je dan het beste kunt gebruiken en welk type schip. Neem contact met ons op!
De waterwegen die rood zijn, zijn het meest gevoelig voor diepgangsbeperkingen