‘Energie moet just in time worden, net als de logistiek’

De ontwikkelingen in energie en mobiliteit gaan snel. Heel snel. “Het is nog maar zo’n negen jaar geleden dat de eerste elektrische vrachtwagens gingen rijden”, herinnert Paul zich. “Toen waren dat nog dieseltrucks, omgebouwd naar elektrische trucks. Met een actieradius van 150 kilometer. Tegenwoordig komen de e-trucks direct af-fabriek, met een actieradius tot 600 kilometer.”

Optimaler energieverbruik trucks

De onderzoekslijn emissieloos transport van het Fontyslectoraat wil het energiegebruik en de rittenplanning van elektrische voertuigen optimaliseren. Ook van e-trucks. “Daarbij stellen we verschillende variabelen in, zoals truckconfiguratie, verkeerspatronen, weersomstandigheden en laadstrategie”, verduidelijkt Paul. “Met dit onderzoek willen we het energieverbruik van de voertuigen voorspellen. Zodat rittenplanningen en de laadstrategie geoptimaliseerd kunnen worden.”

Meer e-trucks = grotere energievraag

Het aantal elektrische trucks neemt flink toe. In november 2025 stonden er 2.022 batterij-elektrische trucks geregistreerd in Nederland. Dat is 3 keer zoveel als het aantal van eind 2023. Meer elektrische trucks betekent een groeiende energievraag. Als alle vrachtwagens in de toekomst elektrisch aangedreven zijn, stijgt het elektriciteitsverbruik in Nederland met ongeveer 9,2%. Maar er is nu al netcongestie, hoe moet dat dan? Paul: “We moeten fundamenteel anders met energie omgaan. Ook vanwege de energietransitie, van fossiele brandstoffen naar duurzaam opgewekte energie. Fossiele energie leek vroeger vrijwel onbeperkt beschikbaar. Maar duurzame energie is in Nederland vooral afkomstig van zon en wind, bronnen die sterk afhankelijk zijn van het weer. Dit maakt de beschikbaarheid van energie grilliger en minder voorspelbaar.”

Niet één oplossing

En dus vraagt het gebruik van duurzame energie volgens Paul om een nieuwe manier van denken over de inzet en beschikbaarheid ervan. “Er is niet één oplossing. We moeten meerdere oplossingen uitwerken om aan de grote energievraag te kunnen voldoen. Zo’n oplossing is bijvoorbeeld actief energiemanagement om de beschikbare energie optimaal te gebruiken. Daarnaast willen we energie kunnen bufferen en gebruiken in periodes dat de natuurlijke energiebronnen minder energie opleveren.” 

Actief energiemanagement 

Een voorbeeld van actief energiemanagement is de energiehub. In een energiehub werken bijvoorbeeld bedrijven op een industrieterrein samen om de beschikbare energie slim onderling te verdelen. “Het ene bedrijf gebruikt dan bijvoorbeeld vooral energie voor zijn productie overdag. En een ander bedrijf juist ’s nachts om het elektrische wagenpark op te laden. Samen wisselen zij zo hun pieken in energievraag uit”, verduidelijkt Paul. Hierdoor kunnen de bedrijven toch de productiecapaciteit of hun wagenpark verduurzamen of uitbreiden, ondanks de netcongestie. De energiehub in Nederweert is een van de eerste energiehubs die een contract hebben gesloten met hun netbeheerder. 
“Ook individuele bedrijven kunnen zoeken naar slimme oplossingen om voor alle bedrijfsonderdelen voldoende energie te kunnen gebruiken”, vult Paul aan. “Werk je bijvoorbeeld met koelingen? Wellicht kunnen die net een graad hoger staan op het moment dat je je elektrische vervoermiddelen oplaadt.”

Truck als transportmiddel van energie

Voor het bufferen van energie zijn er verschillende technologieën beschikbaar, elk met hun eigen kenmerken. Batterijen bieden hoge efficiëntie en flexibiliteit; warmtebuffers zijn eenvoudig en kosteneffectief; waterstof heeft potentie voor langdurige en grootschalige opslag. “Mijn ideaalbeeld is dat álle systemen bidirectioneel worden. Waarbij bijvoorbeeld ook elektrische personen- of vrachtauto’s energieleverancier kunnen worden als dat nodig is. Ik zie het voor me dat een elektrische truck ergens oplaadt en dat hij op zijn bestemming ontlaadt als die energie daar nodig is. Zo wordt een truck ook een transportmiddel van energie.”

Batterijen die verouderen

De techniek om voertuigbatterijen te gebruiken als buffer voor het net is er gewoon. Maar wellicht degraderen de batterijen hierdoor sneller. “We weten nu nog niet goed hoe snel en waardoor batterijen verouderen”, zegt Paul. “Daarom gaat ons lectoraat dit onderzoeken met een testopstelling. Het is bekend dat, naast het verouderen door tijd, ook de wijze van laden de veroudering beïnvloedt. Welke factoren nog meer invloed hebben op de levensduur van een batterij, willen we graag beter begrijpen. En dus gaan we dat onderzoeken.” 

Black-outs gaan er komen

Omdat de energievraag zo groot is, acht Paul de kans heel groot dat ook Nederland een keer een black-out krijgt en meerdere dagen zonder stroom zit. Ook Hans-Peter Oskam, algemeen directeur van Netbeheer Nederland, noemt dit een reële kans. “Het gebeurt plotseling en als het niet uitkomt. Het bedrijfsleven moet echt gaan nadenken over hoe zij zich kunnen voorbereiden. Reken er niet op dat je tijdens een black-out nog een aggregaat kunt regelen.” Paul vult aan: “Je moet er niet aan denken dat je bedrijf een dag of langer stilstaat door een black-out. Een batterij kan in zo’n situatie een oplossing bieden. En ja, dat kost veel geld, maar een dag stilstaan nog meer.” 

Andere mindset

We kunnen energie dus niet meer zien als iets dat altijd en onbeperkt beschikbaar is. Dat vraagt om een andere mindset, bij ondernemers en bij particulieren. Zo wil 68% van de Nederlanders online aankopen gerust een paar dagen later laten bezorgen om het milieu te helpen. Toch bieden veel winkels die keuze niet en wordt er standaard binnen 24 uur bezorgd.
En bedrijven? “De logistieke sector weet zijn goederen al heel goed just in time af te leveren. Ook voor energie is die benadering nodig: welke energie gebruik je wanneer waarvoor?”, zegt Paul. “Breng om te beginnen eens in kaart hoeveel energie je op welke momenten verbruikt. Daardoor weet je waar je pieken en dalen liggen en kun je bijvoorbeeld bekijken of je deze beter over de dag kunt spreiden. Je zult zien dat je schrikt van waar de energie zoal naartoe gaat.”

Gratis advies op maat

Wil je meer weten over de inzet van een batterij voor jouw bedrijf? Of ben je benieuwd waar de pieken en dalen in jouw energieverbruik liggen en hoe en wanneer je je elektrische wagenpark dan het beste oplaadt? Onze logistieke makelaars adviseren je er graag over, gratis en op maat. 

Laat je gratis adviseren door ons Team Logistiek